Participatie betekent letterlijk ‘deelnemen’ en verwijst naar deelname aan de
samenleving, wat kan variëren van het uitbrengen van een stem tot meedenken over
beleid. Participatie vindt bij voorkeur plaats in een vroeg stadium en vanuit
verschillende perspectieven, zodat er ruimte is voor inbreng en samenwerking. De
mening van de inwoners telt en dat kan met participatie, maar niet elk onderwerp
leent zich voor dezelfde vorm.
Er zijn 5 treden van participatie: informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren en
(mee)beslissen. Aan de trede is te zien hoeveel invloed mogelijk is. Voor elke
inspraak geldt dat de initiatiefnemer duidelijk moet motiveren wat hij overneemt, en
wat niet. De wijk- en dorpsraden zijn hierbij een belangrijke gesprekspartner.
Bijvoorbeeld: Voor verzwaring van het elektriciteitsnet worden extra
transformatorhuisjes geplaatst. Liander gaat over de plek waar deze komen en over
het type huisje. Het uiterlijk, fotoprint of kleur of steenstrips is iets waar inspraak
mogelijk is. Bij nieuwbouwplannen zal de ontwikkelaar het participatieproces moeten
voeren. Het is dan de gemeente die goed moet controleren of dit proces tijdig en op
de juiste wijze wordt uitgevoerd.
Binnen de Participatiewet bestaat sinds kort het uitdaagrecht. Het gaat om het
overnemen van gemeentelijke taken, omdat je denkt dat het beter, goedkoper of
mooier kan, met financiële middelen en begeleiding van de gemeente. Denk hierbij
aan het onderhoud van een plantsoen of groenstrook.
De Participatiewet staat nog in de beginfase en is bij de uitvoering hiervan nog volop
in ontwikkeling. De ultieme inzet van participatie d.m.v. een referendum zien wij
daarom momenteel nog als te complex.